लहान।नेपालभर आज विजयादशमी अर्थात् बडादसैँको मुख्य दिन उत्साहपूर्वक मनाइँदैछ। दुर्गापक्षको यो विशेष दिनमा, मान्यजनको हातबाट नवदुर्गाको प्रसादका रूपमा रातो टीका र समृद्धिको प्रतीक पहेँलो जमरा ग्रहण गरिन्छ।
दशैँघरमा नौ दिनसम्म दुर्गा भवानीको पूजा आराधना गरी स्थापना गरिएको प्रसाद आज मान्यजनबाट ग्रहण गरिँदैछ। नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले साइत खोज्नेहरूका लागि बिहान ११:३६ बजे उत्तम समय भनेको छ। तर, समितिका अध्यक्ष प्रा. श्रीकृष्ण अधिकारीका अनुसार, विजयादशमी आफैंमा शुभ दिन भएकाले साधारण मानिसलाई साइत खोज्नु आवश्यक छैन। उनले भने, “राज्य सञ्चालकहरूले भने साइतमै टीका लगाउनुपर्ने शास्त्रीय मान्यता छ।”
आज घटस्थापनामा स्थापना गरिएको घटको वैदिक विधिपूर्वक अभिषेक गरी टीका लगाउने प्रचलन छ। धार्मिक विश्वासअनुसार, यसै दिन भगवान् रामले रावणमाथि विजय प्राप्त गरेका थिए, जसले विजयादशमीलाई सत्यको विजयको प्रतीक बनाएको छ।
धर्मशास्त्रविद् डा. देवमणि भट्टराईका अनुसार, चन्द्रमा मकर राशिमा भएकाले आज टीका लगाइमाग्नेले पूर्वतर्फ फर्कनुपर्ने हुन्छ, जसले चन्द्रमालाई दाहिने राखेर शुभफल प्राप्त हुने विश्वास छ।
विजयादशमीबाट सुरु भएर कोजाग्रत पूर्णिमासम्म नवदुर्गाको प्रसाद स्वरूप टीका र जमरा ग्रहण गर्ने परम्परा छ। पहेँलो जमराले समृद्धिको प्रतीक मात्र नभई रोग प्रतिरोधी क्षमतामा पनि वृद्धि गर्ने वैज्ञानिक तथ्य रहेको छ, जुन हालको डेङ्गु प्रकोपमा समेत प्रभावकारी हुने बताइएको छ।
टीका लगाउँदा पुरुषलाई आयु, श्री, शत्रुनाश, ऐश्वर्य, बल, ज्ञानजस्ता गुणहरूको आशीर्वाद दिने गरिन्छ भने महिलालाई दुर्गा देवीका विभिन्न स्वरूपका नाम लिएर आशीर्वाद दिइन्छ।
देशका धेरै भागमा कोजाग्रत पूर्णिमासम्म टीका र जमरा लगाउने चलन रहेको भए पनि केही परम्परागत स्थानहरूमा आजै दुर्गा देवीको प्रसाद ग्रहण गरिन्छ।
यस विजयादशमी पर्वले समस्त नेपालीमा सुख, शान्ति, ऐश्वर्य र समृद्धिको शुभकामना!
