सिरहा। तराई मधेशको मिथिलाञ्चलमा तिला सङ्क्रान्ति पर्व आज विशेष उल्लासका साथ मनाइएको छ। यो पर्व केवल परम्परागत संस्कार र आपसी मेलमिलापको प्रतीक मात्रै होइन, थारु समुदायको मौलिक चाडका रूपमा पनि विशेष महत्त्व राख्छ। सिरहाको धनगढीमाई नगरपालिका वडा नम्बर ४ की पूजा कुमारी महतोका अनुसार तिला सङ्क्रान्ति थारु समुदायको विशेष पर्व हो, जसमा पुराना रीतिरिवाजअनुसार परम्परागत तरिकाले उत्सव मनाइन्छ।
थारु समुदायमा यो दिन परिवारका सबै सदस्य बिहानै उठेर नुहाउने, चिउरा, तिल, र सख्खर मिसाएर बनाएको लड्डु खाने, र खिचडीसँगै परम्परागत परिकार तयार पार्ने चलन छ। “यो पर्व हाम्रो मौलिक पहिचान हो। यो दिन हाम्रो समुदायले आफन्त, नातेदार र छिमेकसँग भेटघाट गर्दै आपसी सुमधुर सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउँछ,” पूजा कुमारी महतोले बताउनुभयो।
थारु समुदायमा यो पर्व केवल खानपान र पूजापाठमा सीमित छैन। यस अवसरमा पुरुष र महिलाहरूले परम्परागत गीत गाउँदै र नृत्य प्रस्तुत गर्दै सामुदायिक एकताको प्रदर्शन गर्छन्। पूजा कुमारीका अनुसार, “तिला सङ्क्रान्ति थारु जातिको सांस्कृतिक धरोहरको प्रतिनिधित्व गर्छ। यसले हाम्रो परम्परागत रीतिरिवाजलाई जीवित राख्न मद्दत पुर्याएको छ।”
यस पर्वमा खिचडी, दही, र तिलबाट बनेका विभिन्न प्रकारका परिकारले महत्त्वपूर्ण स्थान ओगटेको छ। विशेष गरी प्रसादको रूपमा बनाइएका लड्डुहरू आफन्तजनलाई बाँड्ने परम्पराले मेलमिलाप र सहकार्यको भावना प्रवर्द्धन गरेको छ।
मिथिलाञ्चलमा मनाइने तिला सङ्क्रान्ति मात्र पर्व नभई यस क्षेत्रका विविध जातजातिका संस्कार, संस्कृति, र परम्परालाई संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्ने एक माध्यम पनि हो। थारु समुदायका लागि यो पर्व विशेष पहिचानका रूपमा स्थापित छ।
