महेश सिंह लहान सिरहा- जनता समाजवादी पार्टी, नेपालका अध्यक्ष तथा पूर्वउपप्रधानमन्त्री उपेन्द्र यादवले संविधान संशोधन नगरी गरिने निर्वाचनले मुलुकको विद्यमान राजनीतिक संकट समाधान गर्न नसक्ने बताएका छन्।
सिरहाको गोलबजारमा सोमबार आयोजित डोटिम परिसंघको कार्यक्रममा सम्बोधन गर्दै यादवले अहिले लागू संविधान समावेशी नभएको र यसैका कारण देश दीर्घकालीन अस्थिरतामा फसेको दाबी गरे। उनका अनुसार संविधान जारी गर्ने प्रक्रिया नै विवादित थियो।
“लाखौँ मधेशी जनता सडकमा ब्ल्याकआउट गर्दै विरोध गरिरहेका बेला गोली चलाएर जबर्जस्ती संविधान जारी गरियो,” यादवले भने, “यस्तो प्रक्रियाबाट बनेको संविधान जनताको साझा दस्तावेज हुन सक्दैन।”
उनले संविधान संशोधन र परिमार्जन मात्र पर्याप्त नहुने उल्लेख गर्दै आवश्यक परे पुनर्लेखन नै गर्नुपर्ने धारणा राखे। संविधानको संरचनागत कमजोरीलाई बेवास्ता गर्दै निर्वाचनमा गए मुलुकले निकास नपाउने उनको तर्क थियो।
“हामी चुनावमा त जाउँला,” उनले भने, “तर संविधानकै कारण उत्पन्न असमानता र अन्याय जस्ताको तस्तै रहन्छ। यस्तो अवस्थामा कांग्रेस र कम्युनिस्ट दलहरू सत्ता र स्रोतको लुटमै केन्द्रित भइरहन्छन्।”
यादवले संविधानमा सबै समुदायलाई जनसंख्याका आधारमा प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा जोड दिए। राजनीतिक तथा प्रशासनिक संरचना, सेवा–सुविधा र अवसर प्राप्तिका सबै क्षेत्रमा समानुपातिक सहभागिता नभएसम्म लोकतन्त्र सार्थक नहुने उनको भनाइ थियो।
“जसको जति जनसंख्या छ, हरेक क्षेत्रमा त्यति नै हिस्सा सुनिश्चित हुनुपर्छ,” उनले भने, “गैरबराबरी अन्त्य नगरी समृद्धि सम्भव छैन।”
कार्यक्रममा पार्टीका जिल्ला अध्यक्ष अशोक यादवले मधेशमा राजनीतिक चेतना, संघीयता स्थापना तथा आरक्षण व्यवस्थामा उपेन्द्र यादवको भूमिका निर्णायक रहेको दाबी गरे। “आज मधेसी समुदायले अधिकारका विषयमा खुलेर बोल्न पाएको अवस्था उपेन्द्र यादवकै संघर्षको परिणाम हो,” उनले भने।
उक्त कार्यक्रममा पूर्वमन्त्री सुरेश मण्डल, केन्द्रीय सदस्य खडक नारायण चौधरी, सत्यनारायण यादव, चन्देश्वर पासवानलगायत जनता समाजवादी पार्टीका केन्द्रीय नेताहरूको उल्लेखनीय उपस्थिति रहेको आयोजक समितिले जनाएको छ। आयोजकका अनुसार कार्यक्रममा हजारौँको सहभागिता थियो।
